પહેલો કિસ્સો- જન્મદિવસે બધા જ એક બીજાને વિશ કરતા હોય છે અને એમાં પણ આપણી અપેક્ષા એવા સ્વજનોના વિશની ઉત્કંઠા વધારે હોય જે દિલમાં જગા બનાવીને બેઠા હોય. પણ એ જ સ્વજનને જન્મદિવસની સાંજે સામેથી ફોન કરીને પુછીએ કે બકા કેમ ફોન ના આવ્યો ? ત્યારે એ મિત્ર કામની વ્યસ્તતાનું બહાનું (બહાનું જ સ્તો કારણ કે તમે કોને પ્રાયોરિટી આપો છો એ વધારે મહત્વનું છે.) ધર્યુ અને પાછો એ જ ઉમેરીને કહે છે કે ફલાણા એ મને યાદ પણ અપાવેલી તારા જન્મદિવસની પણ કામમાં જ રહી જવાયું . હદ તો ત્યારે થઈ જ્યારે ફોન મારે કાપવાને બદલે એણે વાત ટુંકમાં પતાવીને કાપી નાંખ્યો.
બીજો કિસ્સો- મિત્રને અઠવાડિયા પહેલા ફોન કરેલો અને ખબર અંતર પુછ્યા એટલે એણે સામેથી કહ્યું કે હું પાંચ મિનિટમાં સામેથી ફોન કરુ છું. તે દિવસ ને આજનો દિવસ એની પાંચ મિનિટ થઈ જ નહિ અને જ્યારે સામેથી ફોન કર્યો તો ફરી એ જ અલકચલાણું. ન્યુઝીલેન્ડ હતો ત્યારે આ જ મિત્ર એ આપણે મળીશું આપણે મળીશું ની પીપુડી વગાડેલી અને એની સામે એકેયવાર એવો પ્રયત્ન જ નહિ કે જેમાં મુલાકાત ગોઠવાય.
ત્રીજો કિસ્સો અન્ય ભાઈએ શેર કરેલો કે એના એક મિત્રને રાતે ટેન્શનને કારણે સુવામાં તકલીફ પડતી હતી અને એને અનુકૂળતા રહે એ માટે એના પપ્પાએ આ ભાઈને એના મિત્રને થોડા દિવસ કંપની આપવાની વિનંતી કરી. અને આ ભાઈ બધા કામમાંથી સમય ચોરી ચોરીને એ મિત્રને સાચવવામાં લાગી પડ્યો. થોડા દિવસ બાદ એ મિત્રની જરુરિયાત પુરી થતા એણે આ ભાઈને કહ્યું કે હવે થોડા દિવસ તું મારાથી દુર રહે. તારી સાથે મારું જે વળગણ છે એને મારે દુર કરવું છે. હવે મને તારી કંપનીની જરુર નથી. અને આ ભાઈને છેતરાયેલા હોવાની લાગણી થઈ.
ચોથો કિસ્સો-મારા એક મિત્રને શારીરિક તકલીફ હતી. એણે મારી સલાહ માંગી તો મેં એને શહેરના એક જાણીતા અને માનીતા ( જાણીતા એટલે કે ફેમસ જે ઘણા બધા હોય છે પણ માનીતા એટલે કે રીસ્પેકટૅડ બહુ ઓછા લોકો હોય છે.) એવા ડોકટરને ત્યાં એપોઇન્ટમેન્ટ લેવાની સલાહ આપી. એ મિત્રને ડોકટરની ઓફિસથી બે દિવસ રહીને મળવા આવવાની સુચના મળી. એટલે પછી ડોકટર સાહેબને મે સામેથી ફોન કરી એપોઇન્ટમેન્ટ માંગતા બીજા જ દિવસે બપોરે મળવાની સુચના મળી. (કારણ કે એમને મારો સ્વભાવ ખબર છે કે સમય બગાડ્યા વિના સીધી મુદ્દાની વાત કરવી) અમે ડોકટરને બતાવવા ગયા અને અમારી આગળ લગભગ પાંચેક જેટલા પેશન્ટ ડોકટરની કેબિનમાં ગયા એટલે મિત્રએ કહ્યું આપણો નંબર ક્યારે ? અને મેં કહ્યું બે દિવસ પછી જે સમય આપ્યો હતો એના કરતા તો બહુ પહેલા આવી જ જશે.
પાંચમો કિસ્સો-એવો હતો કે ઘરની સામે દેરાસરનું કામ ચાલે છે. એટલે આરસપહાણના પત્થરો તોડવા કર્કશ અવાજવાળું મશીન રોજ વપરાય. અને એ ગયા રવિવારે વપરાતું હતું અને એના કારણે ઘરમાં શાંતિ જેવું કઈ અનુભવાતું નહોતું. ફેમીલી મેમ્બર્સને વાત કરી તો ઘરના સભ્યોએ કહ્યું સોસાયટીમાં કોઇને વાંધો નથી તો શું કામ મગજમારીમાં પડે છ ? મેં કહ્યું કે અઠવાડિયાના છ દિવસ આ કામ ચાલે એની સામે મને કોઇ વાંધો નથી પણ રવિવારે ? અને બીજે દિવસે જઈને પહેલા વિનમ્રતાપૂર્વક અને જો તેઓ ન માને તો પછી નિયમ મુજબ જે તે સરકારી વિભાગને જાણ કરવાની તૈયારી સાથે હું ગયો. કારીગરોને વિનમ્રતાપુર્વક રવિવારે આ કામ ન કરવાની વિનંતી કરી તો કારીગરે કહ્યું કે " સાહેબ અમે તો ના જ પાડતા હતાં કે સોસાયટીમાં આવા કામ ન રખાય કારણ કે એ નિયમ વિરુદ્ધ છે.આ તો જે ભાઈ આયોજક છે એમણે કહ્યું કે અંહિ બધા જૈન છે કોઇ ઓબ્જેક્શન નહિ લે. એટલે અમે અંહિ કામ શરુ કર્યું. " એટલે આયોજકે સોસાયટીના રહીશોની સહન કરવાની ક્ષમતાને ટેકન ફોર ગ્રાન્ટેડ લઈ લીધા. હવે એ કારીગરો રવિવારે પેલું કર્કશ મશીન નહિ વાપરે.
આપણે ત્યાં લોકોને એક ગંદી બીમારી છે. ટૅકન ફોર ગ્રાન્ટૅડ લેવાની. કોઇનો સમય, કોઇની મૂડી, કોઇનો ઉપકાર, સરકારની સિસ્ટમ બધાને. અને આવી બીમારીને કારણે જ લોકો બીજા પર ઉપકાર કરતા કે કોઇની ભલાઈ કરતા ચાર વાર વિચારે છે. નાજુક સમયમાં કોઇએ પડખે રહી મદદ કરી હોય અને નાજુક સમય સચવાય જાય પછી આપણી બોડી લેન્ગ્વેજ જ બદલાય જાય છે. હવે એમણે મદદ જ કરેલી ને. ધાડ તો મારી નહોતી એવું બોલતા પણ ખચકાતા નથી. પણ ડુબતાને તો એક પાંદડું ય જીવાદોરી લાગે. આવી જ રીતે કોઇને મળવા બોલાવ્યા હોય તો એને વહેલા બોલાવી એને રાહ જોવડાવીએ અથવા કોઇને મળવા જવાના હોય તો એને પણ રાહ જોવડાવીએ. કોઈ પણ કાર્યક્રમ રાખ્યો હોય તો જે સમયસર આવ્યા હોય એમને અવગણી એ લોકોની રાહ જોતા હોઇએ કે જેઓ માટે આપણો પ્રસંગ મહત્વનો નથી. આવી જ રીતે ઘરમાં મમ્મી-પપ્પા, મોટાભાઈ કે બહેન કે ભાઈ ભાભી બધાને આપણે ટેકન ફોર ગ્રાન્ટેડ લેતાં હોઇએ છીએ.
એવું નથી કે આ લખનાર આ બીમારીથી પીડાતો નથી. હું પણ પીડાઉ છું પણ આ બીમારીનું નિદાન કરી લીધું છે અને સમયસર એની સારવાર શરુ પણ કરી દીધી છે. રુપિયાની સામે માણસ નામની મૂડી કમાવાની ધગશ એ આ બીમારીનો રામબાણ ઇલાજ છે.
ચચરાટ-
માણસના કામનું મુલ્યાંકન સ્મશાનમાં જ થતું હોય છે.